Przyjdź i zobacz

Od momentu powstania w 1998 roku, Globalne Forum Chrześcijańskie (www.globalchristianforum.org) zdołało zgromadzić pewien zasób praktycznych doświadczeń współpracy między kościołami. Niniejsze rozważania są próbą wyrażenia teologicznych (zwłaszcza eklezjologicznych) intuicji i uwag, jakie wyłoniły się z dwóch dekad działalności Globalnego Forum Chrześcijańskiego (Global Christian Forum = GCF).

Trzeba już na wstępie podkreślić, iż wiodącym celem tych działań jest praca nad rozszerzeniem i pogłębieniem wzajemnych relacji między kościołami i wspólnotami chrześcijańskimi. Mniej zaś koncentrują się one na dialogach ekumenicznych, których wynikiem byłoby podpisywanie wspólnych porozumień.  Przedsięwzięcia Forum podejmowane są bardziej na płaszczyźnie doksologicznej i opiniotwórczej, narracyjnej i opisowej, niż teoretycznej i analitycznej. Stanowią one lustrzane odbicie wspomnianego zawierania porozumień i uzgodnień teologicznych. Ideę GCF i jego metodę działania dobrze wyrażają słowa ewangelicznego zaproszenia: „Przyjdź i zobacz” (J 1,39).       

 Zmiany religijnego krajobrazu świata

Na współczesną sytuacje świata dominujący wpływ ma globalizacja, która występuje w postaci dotychczas nieznanej ludzkości. Wykracza ona daleko poza sferę powiązań gospodarczych. Narody i kultury zbliżyły się do siebie w wyniku obejmującej cały świat migracji wielu milionów ludzi, na skutek nieistniejącej wcześniej łączności za pomocą mediów elektronicznych, ogromnej mobilności ludzi i rozwoju turystyki masowej. Religie, które dotąd żyły w oddzielonych od siebie światach, są dzisiaj obecne wśród nas.

W ostatnich dziesięcioleciach daje się zauważyć na płaszczyźnie globalnej nie tylko rosnącą religijną mobilność ale również fragmentaryzację i rozdrobienie. Punkt ciężkości chrześcijaństwa przesuwa się coraz bardziej w stronę globalnego Południa i Wschodu. W wielu krajach zachodnich, zwłaszcza w Europie, maleje liczba chrześcijan, przez co – czy to w skutek trwającego procesu sekularyzacji lub jako dziedzictwo ateistycznego wychowania w ostatnich dekadach – także coraz większe grupy ludności wycofują się z instytucji religijnych.

Na Bliskim Wschodzie wskutek konfliktu w tym regionie i wynikającej z tej sytuacji wrogiej postawy wobec chrześcijan, liczba chrześcijan stale maleje, co jest zjawiskiem ogromnie niepokojącym. W przeciwieństwie do tych malejących liczb w niektórych regionach, w Azji i w Afryce liczba chrześcijan jest stabilna a niekiedy nawet obserwuje się znaczący ich wzrost. Wyraźnie wzrósł także ruch zielonoświątkowy i ugruntował się jako jeden z wielkich nurtów wiary chrześcijańskiej w dzisiejszym świecie.

Ze strony Światowej Rady Kościołów odpowiedzią na zaistniałe zmiany religijnego krajobrazu w świecie była przełomowa inicjatywa, aby wspólnie z innymi partnerami stworzyć poszerzoną przestrzeń spotkań, duchowej wymiany i wielostronnego dialogu. Zaproponowano utworzenie forum spotkań i rozmów wykraczające poza instytucjonalne ramy i struktury Rady.  Wraz z powołaniem do życia Globalnego Forum Chrześcijańskiego (Global Christian Forum= GCF) stworzono przestrzeń, w której spotykają się chrześcijanie reprezentujący szerokie spektrum obecnego światowego chrześcijaństwa. Gremium to stwarza możliwość budowania wzajemnego zaufania i podejmowania wspólnych wyzwań. Dotychczas odbyły się trzy globalne zgromadzenia GCF, pierwsze w Limuru, Kenia (2007), drugie w Manado, Indonezja (2011)[1] i ostatnie z udziałem dwóch przedstawicieli z Polski w Bogocie, Kolumbia (2018).

  1. Nowa inicjatywa w zmieniających się warunkach

Globalne Forum Chrześcijańskie (GCF) powstało pod koniec XX wieku jako młoda i zarazem nowa inicjatywa. Było ono odpowiedzią zarówno na osiągnięcia jak i na ograniczenia widoczne w historycznym dążeniu do jedności chrześcijan. Wiek XX przyniósł dużo istotnych zmian w chrześcijaństwie całego świata. Wśród nich trzeba wymienić: pojawienie się wielu nowych sposobów wyrażania wiary w krajach Globalnego Południa. Chrześcijaństwo rozwinęło się w Chinach a świadomość pluralizmu religijnego wzrosła we wszystkich regionach świata. W krajach postkomunistycznych chrześcijaństwo pojawiło się na nowo w przestrzeni społecznej. W wielu regionach świata bardziej widoczne stały się cierpienia Kościoła spowodowane prześladowaniami za wyznawanie wiary chrześcijańskiej. Pełniej ujawniła się sekularyzacja w kulturach bogatych krajów zachodnich.

Okoliczności te pomogły podjąć inicjatywę, która umożliwiłaby i zarazem pogłębiła związek pomiędzy braćmi i siostrami w Chrystusie.  Zacieśnienie związków dotyczy także Kościołów, które nie spotykają się ze sobą zbyt często, więc nie nawiązują bliskich więzi.  GCF to inicjatywa stworzenia elastycznej formuły, w ramach której wszyscy chrześcijanie i kościoły są zaproszeni, by uznać siebie nawzajem w wielu bardzo odmiennych wyznaniach, tradycjach, kulturach i środowiskach żywej wiary w Pana Jezusa Chrystusa.

Potrzeba podjęcia nowej i zarazem światowej inicjatywy na rzecz jedności chrześcijan zrodziła się w grudniu 1998, w Harare (Zimbabwe), podczas VIII Zgromadzenia Światowej Rady Kościołów. Dr Konrad Raiser, późniejszy sekretarz generalny WCC, był pomysłodawcą nowej idei forum chrześcijańskiego. Wyobraził on sobie stół, neutralną przestrzeń, jako pewnego rodzaju forum, które mogłoby ułatwić i pogłębić sferę relacji pośród tych, którzy wyznają wiarę w Jezusa Chrystusa jako Zbawiciela i Pana. Zgromadzenie WCC zachęciło Raisnera do rozwijania i ukonkretniania tej wizji forum w procesie konsultacji. Dwa lata później odbyło się spotkanie szerokiego kręgu przywódców kościołów: Anglikańskiego, Katolickiego, Ewangelicznych, Prawosławnych, Zielonoświątkowych i klasycznych Protestanckich. Wyrazili oni przekonanie, iż nadszedł czas, aby kontynuować wspólnie podjętą rozmowę.

Kolejny, kluczowy moment miał miejsce w czerwcu 2002, w powszechnie znanym ewangelikalnym Uniwersytecie Fuller Seminary w Pasadenie (USA). Zebrali się tam przedstawiciele wielu wyznań chrześcijańskich: instytuty afrykańskie, anglikanie, katolicy, baptyści, uczniowie Chrystusa, ewangelicy, kwakrzy, ruchy uświęceniowe, niezależni, luteranie, mennonici, metodyści, bracia morawscy, starokatolicy, Kościół Prawosławny, Starożytne Kościoły Wschodu, Zielonoświątkowcy, Reformowani, Armia Zbawienia, Adwentyści Dnia Siódmego, Zjednoczone i Jednoczące się Kościoły. Spotkanie odbyło się razem z przedstawicielami aliansów ewangelickich i zielonoświątkowych, krajowych i regionalnych organów i organizacji ekumenicznych, para kościelnych organizacji (takich jak YWCA, YMCA i Międzynarodowe Zrzeszenie Studentów Ewangelicznych).  Wzajemna miłość, wypływająca z wiary w Chrystusa, pomimo dramatycznej różnorodności, w każdej ze wspólnot doprowadziła do pełnego porozumienia z pozostałymi. Powstała deklaracja wspólnego celu i wiary. Nowe Forum – stwierdzili uczestnicy – będzie:

„Otwartą przestrzenią, w której przedstawiciele szerokiego kręgu chrześcijańskich kościołów  i organizacji kościelnych, wyznający  Boga w Trójcy Jedynego i Jezusa Chrystusa, doskonałego w swojej boskości i człowieczeństwie, mogą spotykać się we wzajemnym szacunku dla odkrywania i stawiania sobie wspólnych wyzwań”.

W tej formie deklaracja pozostaje do dziś fundamentalnym określeniem celu i wiary GCF.

Międzynarodowe konsultacje, na których omawiano i ujednolicono wizję oraz praktykę spotkań przetarły szlak dla zorganizowania I Światowego Zgromadzenia GCF, które odbyło się w listopadzie 2007 w Limuru (Kenia). Różnorodność 230 uczestników z wszystkich rodzin chrześcijańskich całego świata była precedensem na skalę globu. Brały w nim udział delegacje wysokiego szczebla wszystkich głównych tradycji i instytucji chrześcijańskich na świecie. Godnymi uwagi były chęć i zaangażowanie głównych przywódców, aby stać się częścią tego żywego ruchu, począwszy od Światowego Aliansu Ewangelicznego, Światowej Rady Kościołów, Ruchu Zielonoświątkowego, Kościołów Afryki aż po Światowe wspólnoty chrześcijańskie, Kościoły Prawosławne i Kościół rzymskokatolicki.

Od pierwszych dni GCF wyraziło nadzieję na jedność chrześcijan zapraszając na wspólne spotkanie wszystkich ważnych przywódców kościołów chrześcijańskich, wspólnot i organizacji międzywyznaniowych. Forum zaprasza tych przedstawicieli do spotkania w duchu modlitwy Jezusa, skierowanej do Ojca za uczniów: aby wszyscy stanowili jedno … by świat poznał i uwierzył, żeś Ty mnie posłał (J 17,21).  Uczestnikom Forum zależy też na pogłębieniu wpływu relacji pomiędzy chrześcijanami na samych chrześcijan, wedle słów Jana ewangelisty: Po tym wszyscy poznają, żeście uczniami moimi, jeżeli macie miłość jeden do drugiego (J 13,35). Spotykają się oni, wierząc, że Bóg doprowadzi ich do zgody i jedności: Wszystko zaś pochodzi od Boga, który pojednał nas z sobą przez Chrystusa i dał nam posługę jednania… (2 Kor 5,18-21). Działania podejmowane w ramach Forum prowadzone są w oczekiwaniu, iż ci, którzy w nim uczestniczą przychodzą, by poznać Chrystusa w innych ludziach i także inni tak czynią. Kiedy oczekiwanie się spełni, wówczas będzie możliwe pełne wzajemne poznanie i dzielenie się nierozerwalną więzią.  Nie będzie ona jednak wynikiem dokonań uczestników, ale dziełem samego Boga (Fil 1, 6).

Szczególną troską w GCF objęci są ci, którzy nie mieli okazji do spotkania lub tylko sporadycznie mogli doświadczyć spotkania z innymi. Oddalenie jednego z nas powoduje, że wszyscy doznają umniejszenia. «Nie może więc oko powiedzieć ręce: „Nie potrzebuję Ciebie, ani głowa do stóp „Nie potrzebuje was”» (1Kor 12, 21). W odpowiedzi na panującą współcześnie  sytuację podziału w Kościele i na Boże wezwanie, GCF nieustannie zadaje  sobie pytanie: „Kogo brakuje wśród nas? Kto jeszcze powinien otrzymać zaproszenie do naszego grona?”.

  1. Podstawowe cele

Dokument Uzgadniający Główny Cel (Deklaracja Ideowa) powstał w czasie spotkania w 2002 w Pasadenie (USA), został następnie zatwierdzony na I Światowym Zgromadzeniu w Limuru (2007). Chodziło w nim o stworzenie otwartej przestrzeni, dla przedstawicieli szerokiego wachlarza wyznań chrześcijańskich i innych kościołów, także niedenominacyjnych Kościołów oraz organizacji wyznających Boga w Trójcy Jedynego, a Jezusa Chrystusa uznających za doskonałego w swej boskości i swoim człowieczeństwie.  Ta przestrzeń miała stworzyć warunki do spotkania i okazania wzajemnego szacunku, by promować, odkrywać i stawiać sobie wspólne cele.

W duchu ewangelii Jana (J 17,21) „Aby wszyscy byli jedno… aby świat poznał, żeś Ty mnie posłał” i dlatego, że „nasza wiara opiera się na pojednaniu wysłużonym przez Chrystusa” (2Kor 5, 18-21) forum może realizować następujące cele:

  • Pogłębianie naszego zaangażowania w Słowo Boga i w misję w świecie;
  • Poszerzanie naszego rozumienia współczesnych form misji chrześcijańskiej;
  • Wypracowanie zasad i praktyk pozwalających na wolne i odpowiedzialne podejmowanie działań, w zgodzie z naszymi chrześcijańskimi różnicami i wyróżniającymi cechami;
  • Branie udziału w refleksji teologicznej w obszarach wspólnych zainteresowań;
  • Wzmocnienie pozycji całego kościoła przez zachętę do komunikacji i współpracy;
  • Budowanie więzi, które będą sprzyjać wspólnemu składaniu świadectwa wiary.

Zarządzaniem kierunkami działania Forum zajmuje się Komitet Stały, składający się z około 25 członków reprezentujących te ciała i instytucje, z którymi GCF ma kontakty. Sekretarz koordynuje realizację wizji Forum mając do dyspozycji niewielkie biuro.

Zapoczątkowanie spotkania, od zaproszenia uczestników do podzielenia się historią własnej wiary, stało się wydarzeniem przełomowym dla GCF. Jest to jego najbardziej zauważalna i charakterystyczna cecha. Doświadczenie sprawiło, że Forum znalazło sposób, aby zaprosić wszystkich uczestników do opowiedzenia historii swej wiary w zupełnie nowym otoczeniu. Zaproszeniem dla pozostałych jest, opowiedzieć o własnym spotkaniu z Chrystusem. Formuła tego przedsięwzięcia jest na tyle rozległa, by uczestnicy mogli użyć słów i sposobów ich wypowiadania, które dla nich samych wydają się najbardziej odpowiednie. Wskazania dla dzielenia się wiarą (zob. www.globalchristianforum.org) stanowią oryginalny dorobek wyrastający z doświadczenia działania Forum. Chodzi o to, aby ta praktyka mogła być coraz szerzej stosowana i adaptowana.

Kilka wspólnych wyzwań sformułowano na dwóch światowych zgromadzeniach i licznych spotkaniach regionalnych. Forum poszukuje odpowiedzi jak przestrzenie zaufania, opracowane na zebraniach, mogą stać się punktami oparcia dla rozpatrywania złożonych i szczegółowych spraw zarówno w wymiarze regionalnym jak i globalnym. Pierwszym z takich wyzwań jest inicjatywa kontynuowania rozmowy na temat: „Chrześcijańskiego świadectwa w świecie wielu rodzin chrześcijańskiej wiary”. Drugie wyzwanie to zaproszenie Forum skierowane do kościołów, aby rozważyły sformułowanie wspólnych odpowiedzi na sytuacje, jakie chrześcijańscy współbracia przeżywają z powodu wyznawania swej wiary. W obu inicjatywach GCF współpracowało z wieloma partnerami, szukając dla siebie roli uzupełniającej, wynikającej i opierającej się na charakterystycznych darach Forum.

  1. Spotkanie w Chrystusie

GCF zaprasza reprezentantów Kościołów i organizacji międzywyznaniowych, aby wspólnie się spotkali i poznali wzajemne relacje z Jezusem naszym Panem. Spotkania mają służyć także rozeznaniu nowych wspólnych wyzwań. Pochodzą one bowiem jako odpowiedź chrześcijan na pragnienie, aby doświadczyć głębokich więzi wiary i wspólnoty (koinonia) jako zebrani razem uczniowie Chrystusa.

Wysiłki GCF, by zapoczątkować a następnie promować i pogłębiać wzajemne związki koncentrują się na rozpoznaniu i zaoferowaniu nowych możliwości spotkań, jak chociażby wspólne podróże czy wspólne dawanie świadectwa. Formy spotkań przeplatają się ze sobą, nie stanowią ciągłych sekwencji tego samego rodzaju. Od zawsze głównym celem Forum było zachęcanie do zawierania nowych związków pośród tych, którzy bardzo rzadko spotykają się ze sobą. Oczywiście, sieć wszystkich relacji jest cudownie złożona. Każde zebranie może zaoferować pierwsze spotkanie między reprezentantami obecnych tradycji, może poszerzyć perspektywy regionalne i światowe; może też spowodować odnowienie relacji lub przeniesienie dawnych relacji na zupełnie nowe obszary.  Możliwości takie są odzwierciedleniem  różnorodności tradycji kościelnych, osobistych doświadczeń, a szczególnie, kulturalnych i socjopolitycznych kontekstów, w jakich żyją uczestnicy takich spotkań. Przykładem jest fakt, że w jednym zestawieniu kilku tradycji doświadczenie wspólnoty może być przeżywane inaczej, niż gdzie indziej.

Zapoczątkowanie spotkania, od zaproszenia uczestników do podzielenia się historią własnej wiary, stało się wydarzeniem przełomowym dla GCF[2]. Jest to jego najbardziej zauważalna i charakterystyczna cecha. Doświadczenie sprawiło, że Forum znalazło sposób, aby zaprosić wszystkich uczestników do opowiedzenia historii swej wiary w zupełnie nowym otoczeniu. Zaproszeniem dla pozostałych jest, opowiedzieć o własnym spotkaniu z Chrystusem. Formuła tego przedsięwzięcia jest na tyle rozległa, by uczestnicy mogli użyć słów i sposobów ich wypowiadania, które dla nich samych wydają się najbardziej odpowiednie. Wskazania dla dzielenia się wiarą (zob. www.globalchristianforum.org) stanowią oryginalny dorobek wyrastający z doświadczenia Forum. Chodzi o to, aby ta praktyka mogła być coraz szerzej stosowana i adaptowana.

  1. Określona przestrzeń dla spotkań

Pośród bogatej dynamiki GCF zauważa się różnorodność w sposobie kierowania zaproszeń na wspólne spotkania. Dostosowana jest ona do miejsca, w którym gromadzą się uczestnicy. Zaangażowanie ze strony GCF od początku koncentrowało się na tym, by w organizowanych spotkaniach około połowa uczestników pochodziła z kościołów ewangelikalnych, zielonoświątkowych, wolnych, charyzmatycznych dotychczas niezaangażowanych w ruch ekumeniczny. Druga połowa powinna być reprezentowana przez kościoły historyczne, zaangażowane w ruch ekumeniczny.

Przestrzeń spotkania jest przede wszystkim przestrzenią „forum”. Jest ona otwarta, witająca przedstawicieli każdej wspólnoty chrześcijańskiej, która „wyznaje wiarę w Trójjedynego Boga i w Jezusa Chrystusa – jako doskonałego w swej boskości i człowieczeństwie” Afirmacja tej prawdy wiary wyznacza zakres przestrzeni Forum i jest jej kamieniem węgielnym. W tym samym czasie, w samym Forum następuje rozpoznanie i zaakceptowanie sposobów afirmacji tej prawdy, które mają prawo się różnić.

Forum uznaje zatem, że uczestnicy mają różne rozumienie prawd wiary i praktyki życia chrześcijańskiego. Ponadto, uznaje się, że słowo „Kościół” (lub „kościoły”) jest używane na wiele różnych sposobów i posiada różne znaczenia.

Uczestnicy są zaproszeni do zaangażowania się we wspólne wyzwania i nowe możliwości, by wzbogacić własne sposoby działania i mówienia o doświadczeniu bycia chrześcijaninem i życia w kościele.  Zaproszeni są oni także do opowiadania o własnym doświadczeniu z perspektywy jego integralności oraz własnej tradycji. Wszyscy powinni słuchać z szacunkiem i otwarciem na Słowo Boże, które działa w ludziach.  Treści te mogą być wyrażane na różne sposoby przez tych, którzy są przyzwyczajeni we właściwy sobie sposób mówienia o wierze.

Gromadzimy się w imię Jezusa Chrystusa. To chrystologiczne stwierdzenie stanowi podstawę i kształtuje nasze spotkania. Przychodzimy z pragnieniem i nadzieją, że dzięki obecnemu i działającemu pośród nas Duchowi Świętemu możemy wzrastać w doświadczeniu siebie, jako członkowie Ciała Chrystusa. Forum okazało się owocnym miejscem poznania siebie, jako „należących do tej Drogi” (Dz 9,2). Stanowi to wyzwanie zarówno do otrzymywania od siebie nawzajem jak i do bycia gotowym do przyjmowania od innych. W doświadczeniu tym funkcjonuje dwojaka dynamika pracy: możemy przyjść jako bracia i siostry w Chrystusie, aby rozpoznać Chrystusa w tych, których nie znaliśmy wcześniej. Możemy również zostać wezwani do życia w takich związkach na wiele nowych i głębszych sposobów, ze wszystkimi konsekwencjami naszego uczestnictwa, zarówno indywidualnymi jak i wspólnotowymi.

Uczestnicy Forum dzielą czas i miejsce otwarcia, aby przyjąć przemieniające działanie Ducha Świętego, który wzywa chrześcijan do jeszcze większej wierności Chrystusowi w wymiarze indywidualnym i wspólnotowym. Życie w wierze wymaga ciągłej gotowości, aby otworzyć się na działanie Ducha Świętego w pracy, pośród miejsc i ludzi spoza naszych tradycji i doświadczeń. Chodzi bowiem o to, by czuć się wezwanym do nowego życia przez naszego Pana, który nieustannie powtarza: „Pójdź za mną” (J 21,19).

Wspierając otwartość na nowych uczestników i na działanie Ducha Świętego pośród naśladujących Jezusa Chrystusa, Forum pozostaje otwarte na nowe i rozwijające kształtowanie. Uczestniczący w wydarzeniach GCF dzielą się przestrzenią własnych doświadczeń i przyłączają do rozwoju Forum. Dla wszystkich bowiem „objawia się Duch dla wspólnego dobra” (1 Kor 12,7).

Odpowiedzią na zaproszenie Forum jest akceptacja elementu ryzyka, które wpisane jest w postawę gotowości do wyjścia poza znane, utarte schematy doświadczeń kościelnych. Uczestnicy mogą spodziewać się, że ich wcześniejsze pojęcia o nich samych i własnych doświadczeniach, a także to jak postrzegają innych ulegną zmianie. Mogą poczuć się wezwani przez Pana, który obalił rozdzielający mur ….wrogość między nimi.  Dzięki temu uczestnicy nie postrzegają już więcej siebie nawzajem jako „nieznajomych i obcych”, ale jako „obywateli we wspólnocie ze świętymi i zarazem jako uczestników domu Bożego, zbudowanego na fundamencie apostołów i proroków, którego kamieniem węgielnym jest Jezus Chrystus”. Uczestnictwo staje się rozumieniem i pociąga za sobą otwartość, wzbogaca relację z Bogiem, przez Chrystusa. Cała struktura jest ze sobą połączona i wzrasta w świątyni Pana, którą my również duchowo wznosimy w miejscu zamieszkania Boga (Ef 2,14-22).

Co ważne, GCF nie zamierza zastąpić kościołów ani organów kościelnych lub innych instytucji. Jego celem jest uzupełnienie pracy kościołów w propagowaniu jedności chrześcijan. GCF stanowi odpowiedź na izolację, wyobcowanie i widoczne w dzisiejszym świecie załamanie jedności w Ciele Chrystusa.

GCF jest zobowiązane do współpracy z lokalnymi kościołami i instytucjami kościelnymi (na poziomie krajowym, mikroregionalnym i regionalnym) w organizacji spotkań i innych wydarzeń.  Intencją działań jest przede wszystkim ustanowienie nowych relacji, zacieśnienie już istniejących i wspieranie ich dla rozszerzenia i poszerzenia znajomości.  Działaniom tym towarzyszy nadzieja, że doświadczenie Forum będzie wzbogacało swój dalszy rozwój, będąc odpowiedzią na prowadzenie Ducha Świętego. GCF czuje się pobłogosławione przez przyjęcie i świadectwo jakie otrzymało, które wzmacnia je w nieustannej podróży.

Forum stara się celowo zachować charakter podobny do ruchu, będąc, jak to tylko możliwe, przejrzyste i elastyczne w swoich służbach i strukturach, przy minimalnym obciążeniu instytucjonalnym. Od początku też Forum rozumiało potrzebę swojego istnienia jako tymczasową. Modli się ono i pracuje aż do dnia, kiedy takie działanie nie będzie już potrzebne.

  1. Praktyki i metody we wspólnej podróży wiary

Najważniejszą praktyką w rozwoju GCF i organizowanych przez nie spotkań jest opowiadanie o historii wiary.

Okazało się, że takie podejście pozwoliło na pełne uczestnictwo wspólnot chrześcijańskich, w których dzielenie się świadectwem odbywa się regularnie. Chodzi o kościoły zielonoświątkowe, ewangeliczne i kościoły Afryki, których doświadczenie w sposób szczególny zostało uwzględnione w GCF. W wymienionych wspólnotach opowiadanie historii wiary jest środkiem służącym głoszeniu Ewangelii. Przez historię nawrócenia każdego z uczestników, jego wierności Bogu, zachęca się do kontynuacji i wzmocnienia wiary pozostałych, by tym samym uczestniczyli w chwale i służbie Bogu.  Każdy z członków wspólnoty jest uważany jako ten, który ma własną historię. Świadectwa nie są zarezerwowane dla uprzywilejowanych.

W zamyśle GCF, historie wiary jednoczą tych, którzy praktykowali taki sposób dzielenia się z tymi, którzy tego nie czynią, lub dla których sposób ten sprawiał trudności. Doświadczenia praktyczne przyniosły nowe rozeznanie, bowiem dzielenie się historiami wiary stanowiło od dawna część wielu tradycji. Formy tegoż dzielenia różnią się od siebie, bowiem różne tradycje chrześcijańskie, w zależności od kultury, inaczej angażują się w określanie czynów Boga w życiu jednostek i społeczności, uznawanych od najdawniejszych czasów jako „życie świętych”. (Pisma Nowego Testamentu często tak nazywają uczniów Chrystusa Dz 9,32; Rz 1,7; Hbr 13,24). Poprzez opowiadania przykładów świętej wierności, zarówno w czasach minionych jak i we współczesności, chrześcijanie doświadczają, że Bóg nadal działa pośród nas i może pomóc nam w drodze do świętości. Identyfikacja działania Bożego w naszym życiu, zarówno indywidualnym jak i wspólnotowym, może dokonać się poprzez praktykę duchową, w której chrześcijanie ukształtowali się w ramach różnych tradycji i w których razem uczestniczyli. Dzielenie się historiami wiary w ramach forum jest zaproszeniem do poszerzenia doświadczeń praktyk, na nowo prowadzących nas do nieustannego kierowania się Słowem Bożym.

W GCF odrębność w dzieleniu się wiarą mieści się w zakresie różnorodności historii wiary uczestników. W dzieleniu się historiami wiary każdy napotyka nowe perspektywy, wyzwania i rozeznania. Słuchanie innych i świadomość bycia słuchanym może wzbogacić własne rozumie ścieżek wiary przez każdego z uczestników.  Doświadczenie to jest świadectwem, że przestrzeń do wzajemnego słuchania i wzajemne słuchanie pozwala, aby Duch Święty był na nowo w rozmaity sposób wysłuchany.

Najbardziej charakterystyczne, osobiste historie wiary wypowiedziane na GCF dotyczą roli pełnionej w społeczności wierzących i historii wspólnoty. Nasze wzrastanie w rozumieniu innych tradycji zostaje wzmocnione przez wypowiadających się uczestników. Słowa  uczestników odzwierciedlają  ich własne perspektywy w kategoriach teologicznych i kościelnych priorytetów. Kiedy kościelne historie są wypowiadane wspólnie, podobnie jak w przypadku indywidualnych mówców, dokonuje się przemiana. W interakcji z pozostałymi, są one razem wypowiadane i usłyszane w całkiem nowy sposób.  Z opowieści różnych wspólnot chrześcijańskich może pojawić się, wraz z odczuciem działania Ducha Świętego przynoszącego nowe siły i nowe życie, rosnące poczucie wspólnego fundamentu i wspólnego kierunku.

Doświadczenie Forum wykazało, że wymiana myśli wzmacnia wzajemne zaufanie. Szczególnie spotkania regionalne i lokalne mogłyby podjąć wskazanie (zawarte w Dokumencie Głównych Celów), aby wspólnie stawiać czoła wyzwaniom. Celowo sformułowano je w ten sposób, by zapraszać do dzielenia się. Forum jest otwarte i elastyczne, aby zapraszać uczestników do określania wszelkich potrzeb, trosk i obaw, jakie pragną wyrazić.

Słysząc od siebie nawzajem o problemach, które wszyscy próbują podjąć, uczestnicy są zachęcani do wzajemnego noszenia brzemion, aby spełniło się prawo Chrystusowe (Gal 6,2). Stwierdzono, że gdy brakuje głębokiej, duchowej wymiany, obejmującej kultury i kontynenty, zakładającej uczciwość w relacji o doświadczeniu cierpienia, spotkanie samo w sobie nie zawsze pomaga w głębszym rozumieniu niesprawiedliwości.

Zasadniczo uczestnicy przechodzą z poziomu dzielenia się wiarą do poziomu identyfikacji ze wspólnymi sprawami, będącymi priorytetami dla ich własnych działań. Następnie wspólne sprawy są razem rozpatrywane. Rozmowy są szczere i poszukujące, o bardzo specyficznych kontekstach. Pilnym problem dla przyszłego programu pracy  forum jest znalezienie sposobu, by posunąć je naprzód. Dzięki realnej ocenie wspólnych obaw i problemów, uczestnicy mogą podjąć zobowiązania kontynuowania dialogu lub przedsięwziąć dalsze kroki, często poza Forum.

Inne, częste praktyki właściwe spotkaniom GCF to wspólna praca, dla stworzenia przestrzeni spotkania i przemiany. Wspólnie też odmawiamy modlitwy poranną i wieczorną. Pochodzą one niekiedy z różnych tradycji, co zapewnia bogate doświadczenia sposobów samej modlitwy i uwielbienia. W innych wypadkach jest to jednolita forma modlitwy, odzwierciedlająca praktykę Wspólnoty Taizé, kiedy to każdy kieruje swój głos do Boga.

Sporo czasu przeznaczone jest na posiłki i rozmowy. Nawiązują się wtedy nowe więzi i relacje, zarówno z kimś z tej samej wspólnoty kościoła ale też z innego kontynentu lub uformowanego w innej tradycji za to mówiącego w tym samym języku. Doświadczenia tych praktyk zostają pomnożone przez wspólnie spędzone chwile, podczas słuchania z serca płynących opowieści o czyjejś wierze, pośród całego kręgu różnorodności wspólnot chrześcijańskich. W takim kontekście nawet znajome praktyki studium Biblii zyskują nową głębię. Z interakcji bowiem wyłaniają się nowe spostrzeżenia i doświadczenia pozostałych wspólnot wiary.

Praktyka spotkań Forum jest zawsze i przede wszystkim podkreśleniem nieustannego działania Boga przez Jezusa Chrystusa w Duchu Świętym. Przekonanie to stanowi podstawę do podążania razem. Pochodzi ono z uznania, że wszyscy idziemy za Jezusem Chrystusem. To On jest Tym, który podąża z nami wszystkimi, a Jego obecność można dostrzec w naszych wspólnotach.

  1. Pójście dalej: nieustanna podróż

Wielu uczestników GCF donosi o zaskoczeniu intensywnością swego nowego doświadczenia, spełniają się bowiem słowa: Przyjmujcie innych jak Chrystus przyjął nas (Rz 15,7). Ich pragnieniem było wzrastać w coraz bliższej relacji. Po powrocie do reprezentowanych przez siebie społeczności, pragnęli zachęcić wszystkich, aby wraz z nimi podjęli wspólną wędrówkę. Jeśli Bóg zechce, to w przyszłości forum będzie nieustannie wzrastało i rozwijało aktywne sposoby wspierania tej, rozwijającej się wizji.

1) Należy przyznać, że istnieje wiele wspólnot chrześcijańskich, które nie są reprezentowane w forum.  Dlatego GCF nadal stawia pytanie, kogo nie ma przy stole i każe zastanowić się, jak poszerzyć swą reprezentację o jeszcze nieobecnych.

2) Uznając, że lata doświadczeń przyniosły praktyczną mądrość, GCF ma poszerzony dostęp do coraz pełniejszego dzielenia się swoimi metodami.  Towarzyszy to bezpośrednio geograficznej i tematycznej inicjatywie. Podobnie ma się sprawa rozwijających się środków na wsparcie stosowania praktyk GCF w różnych zakresach jego działań. Zasoby te obejmują szczególnie historię transformacji i informacji internetowej oraz zestawy innych narzędzi.

3) Doceniając wagę i teologiczne znaczenie dzielenia się doświadczeniem wiary obecne w procesie forum, będzie ono nadal kontynuować tę swoją działalność. Chodzi bowiem o to, by rozróżniać i wyartykułować teologiczne i eklezjologiczne poglądy, jakie pojawiają się na tej drodze. Rozeznanie to obejmie zarówno autorefleksję, jak i nieustanne zaangażowanie wraz z innymi chrześcijańskimi instytucjami, starającymi się uczyć, stawiać wyzwania i budować na bazie tego, czego zdołali się nauczyć na GCF.

4) Będąc przekonanym, że forum wnosi charakterystyczny i cenny wkład w budowanie jedności chrześcijan, zapewniając im przestrzeń wzajemnego uznawania obecności Chrystusa pośród zaangażowania uczestników, stara się ono słuchać kierownictwa Ducha Świętego. Jest to szczególnie ważne w innych sprawach i obszarach, gdzie doświadczenie Forum może okazać się pomocne.

Na koniec, GCF ma też z większym ukierunkowaniem na cel wyposażać i wspierać uczestników, aby odpowiadali na działanie Ducha Świętego w miejscach swojego życia. Forum będzie ich zachęcało, podobnie jak ich kościoły i wspólnoty, aby jak najszerzej odkrywali doświadczenie GCF w imię jedności ludu Bożego, aby świat cały mógł uwierzyć.

Forum powinno być prezentowane poprzez cała gamę rozmaitych środków i narzędzi, jednak pierwszym przekazem, pobudzającym wyobraźnię chrześcijan i ich wspólnot, jest bezpośrednie doświadczenie ich życia. Każda osoba może dawać świadectwo działania Boga w jej życiu i w życiu kościoła. Podstawowym środkiem propagowania GCF i jego celów jest  zaproszenie do uczestnictwa w organizowanych wydarzeniach. Najlepszym bowiem sposobem do spotkania i  zrozumienia  co dobrego pochodzi od GCF jest  przyjść i zobaczyć (J 1,46).

II Zgromadzenie GCF w Mandao (2011), ogłosiło przesłanie wyznaczające kierunki przyszłych działań: „Doświadczenie otwartej przestrzeni w Globalnym Forum Chrześcijańskim jest dla nas darem Boga. W podzielonym świecie i kościele jest wyjątkowym wyrazem jedności …, jest źródłem inspiracji i nadziei… Wiemy, że Duch Święty jednoczy Ciało Chrystusa w imię Bożego działania w świecie. Zobowiązujemy się zatem do pielęgnowania Globalnego Forum Chrześcijańskiego zgodnie ze wskazaniami Ducha Świętego jako świadka Bożej opieki i przemieniającej miłości”.

  1. Powstanie Polskiego Forum Chrześcijańskiego

Inicjatorzy powołania do życia Polskiego Forum Chrześcijańskiego (PFCh) wskazują na nowe możliwości rozszerzenia międzywyznaniowej współpracy między wszystkimi bez wyjątku tradycjami wyznaniowymi, które znajdują wyraz nade wszystko we wspólnotach kościelnych ale również w rozmaitych organizacjach, ruchach kościelnych i stowarzyszeniach, teologicznych instytucjach naukowych i akademickich.

Warszawska inicjatywa powołania do życia Polskiego Forum Chrześcijańskiego jest pewną nową jakością na polskiej mapie kościołów i wspólnot chrześcijańskich. Chce stać się ona nowym miejscem spotkania i wymiany darów duchowych. Pierwszą tego rodzaju próbą  otwartego spotkania na płaszczyźnie forum była  konferencja naukowa (20/10/2016 w WSTS w Warszawie) opatrzona tytułem: „Jeden Duch, różne dary, wspólne dobro” (por. 1 Kor 12, 4-7). Ten biblijny tytuł dobrze oddaje duchowe założenia i najlepiej opisuje programowy cel Polskiego Forum Chrześcijańskiego. Uczestnicy forum pragną rozpoznawać wzajemną jedność w Duchu Świętym, która docenia i afirmuje różnorodność darów jakie przynoszą poszczególne tradycje i wspólnoty chrześcijańskie, i angażuje je w działania na rzecz wspólnego dobra.

W centrum wiary chrześcijańskiej znajduje się wydarzenie pojednanej wspólnoty ludzi, którzy traktują się nawzajem w tym samym współczującym, miłującym i pojednawczym duchu, jaki Bóg pokazał nam przez Jezusa Chrystusa w Duchu Świętym i dalej stale pokazuje. Jako przyjaciele Boga każdy spośród nas realizuje swoje niepowtarzalne dary we wspólnocie z innymi i w solidarności z wszystkimi, których miłuje Bóg – to oznacza w rzeczywistości z całym stworzeniem. Dzielenie się tymi darami we wspólnocie prowadzi do nawrócenia, przemiany i wzrostu duchowego. Tylko Boża łaska i działanie Ducha Świętego może prawdziwie zgromadzić chrześcijan z całym bogactwem, jakie Bóg zasiał w każdym Kościele.

Polskie Forum Chrześcijańskie (PFCh) określa swoją tożsamość jako mającą swe korzenie w idei Globalnego Forum Chrześcijańskiego (www.globalchristianforum.org). Na pierwszym miejscu wyraża siebie nie jako nową organizację, stowarzyszenie czy wspólnotę Kościołów, lecz jako miejsce spotkania i duchowej jedności, jako płaszczyzna chrześcijańskiego współdziałania i wspólnego świadectwa, bez formalnego członkostwa podmiotów zainteresowanych działaniami forum. Prowadzi ono działalność w oparciu o zasadę partycypacji, a jedyną jego strukturą jest Komitet Stały i sekretarz. W relacjach wewnętrznych forum kieruje się „złotą zasadą” różnorodności w jedności: „W tym, co konieczne – jedność; w tym, co wątpliwe – wolność; we wszystkim – miłość”.

Uczestnicy forum pragną̨ stworzyć otwartą przestrzeń, w której mogą się zgromadzić reprezentanci i reprezentantki szerokiego spektrum Kościołów chrześcijańskich, teologicznych szkół wyższych i organizacji międzykościelnych, wyznający Trójjedynego Boga i Jezusa Chrystusa jako doskonałego w swojej boskości i człowieczeństwie, w celu wspierania wzajemnego zrozumienia oraz podjęcia wspólnych wyzwań. Polskie Forum Chrześcijańskie odzwierciedla różnorodne bogactwo głównych nurtów polskiego chrześcijaństwa. Każdy Kościół, wspólnota, chrześcijańska, szkoła wyższa czy organizacja mogą czuć się zaproszone do udziału w działalności forum bez żadnych warunków wstępnych.

Inicjatorami PFCh, którzy stanowią jego Komitet Stały, są przedstawiciele:
• Aliansu Ewangelicznego w RP (AE); • Polskiej Rady Ekumenicznej (PRE) • Rady ds. Ekumenizmu Konferencji Episkopatu Polski (KEP); • Wydziału Teologicznego ChAT; • Wydziału Teologicznego UKSW; • Wyższej Szkoły Teologiczno-Społecznej (WSTS).

Uczestnicy forum kierują się troską wyrażoną w pytaniu: kogo jeszcze brakuje? Wszystkie Kościoły są zaproszone, by razem zasiąść do stołu forum. Jeśli jakiegoś Kościoła lub wspólnoty brakuje, przydatność forum jest ograniczona i pomniejszona. W odpowiedzi na Boże wezwanie do jedności i w obliczu fragmentaryzacji i rozproszenia współczesnej działalności chrześcijańskiej i kościelnej, PFCh zawsze stawia sobie pytanie: “Kogo brakuje wśród nas? Kto jeszcze powinien być zaproszony do naszego grona lub na nasze zebrania?”

  1. Podsumowanie

Wszystkie przeprowadzone przeze mnie w ostatnich miesiącach rozmowy w różnych kręgach chrześcijańskich wskazują na to, że PFCh jest ideą, która powstaje we właściwym czasie. We wszystkich rozmowach koncepcja forum spotkała się ze strony uczestników z życzliwym zainteresowaniem a często nawet z entuzjastycznym przyjęciem. Podkreślali oni znaczenie forum jako procesu, który mógłby obejmować stale rosnącą liczbę Kościołów, organizacji chrześcijańskich i teologicznych szkół wyższych oraz ich delegatów (reprezentantów).

Proces konsultacyjny umożliwia spotkanie i nawiązanie dialogu reprezentantom tradycji chrześcijańskich, którzy nie mieli jeszcze dotąd udziału we wspólnych spotkaniach I rozmowach. PFCh spełni swój cel przez tworzenie nowej przestrzeni (również na poziomie regionalnym i lokalnym) dla spotkania różnorodności tradycji wyznaniowych w jedności Kościoła Ciała Chrystusa, przestrzeni w której może wzrastać  wzajemne zaufanie.

Inicjatorzy i liderzy PFCh deklarują swoją stanowczą wolę trwania w łączności ze sobą. Czują się oni inspirowani myślą, którą autor 1 Listu Jana zawarł w nauce o Słowie życia: „To, cośmy widzieli i słyszeli, głosimy również wam, abyście i wy mieli z nami łączność. A nasza łączność jest [łącznością] z Ojcem i Synem Jego Jezusem Chrystusem” (1 J 1,3).

[1] Drugą przełomową inicjatywą było przyjęcie w 2011 roku przez ŚRK (WCC), Papieska Radę ds. Dialogu Międzyreligijnego i Światowy Alians Ewangelikalny wspólnej deklaracji zatytułowanej „Świadectwo chrześcijańskie w multireligijnym świecie”. Podczas zwołanego przez GCF posiedzenia sondażowego zaproponowano, aby te same instytucje wspólnie ze Światową Społecznością Zielonoświątkową opracowały podobny dokument z zaleceniem, aby był przydatny dla pogłębienia relacji międzykościelnych pod roboczym tytułem: „Świadectwo chrześcijańskie w świecie zamieszkałym przez liczne chrześcijańskie rodziny wiary”.

[2] Cfr. R. Howell (ed.), Sharing of faith stories. A Methodology for Promoting Unity, New Delhi 2018.

Related Post